बा


बा गीत उधुम गाउँथे । फावारे गीत ।
भाषा तामाङ हुन सक्थ्यो । नेपाली हुन सक्थ्यो । बा गीत गाउँथे ।
उनलाई नजिकको हाट जात्रा मात्र होइन टाढाको सिम्बु(स्वयम्भू) बौद्धको जात्रा नगई हुदैनथ्यो । पुग्थे । गीत गाउँथे । उनका दौतरी थिए । केटा दौतरी । केटी दौतरी । उनलाई फावारे गीत गाउन पाए सबै कुरा भुल्थे । विर्सिन्थे । तीन दिन तीन रात गाउँथे रे । हाम्रो भेगमा उनका बेलामा उनी एक नम्बरमै थिए क्यारे ।
थोकर बा को म छोरा
घिसिंङ आमाको दुध खाको
परदेशी माया खोज्नलाई
मिल्यो भने घरबार जोड्नलाई
सिम्बूको जात्रा हेरेर
बौद्धको जात्रा हेरेर
नयाँ मायालु खोज्नलाई
शैलुङ देखि म आको
मन भाको मनकारी कोही भए
खेल्औं गीतको जुहारी
बन्ने भए थोकरको बुहारी ।

उनी गीत गाउँदै गाउँदै केटीहरुको गाउँसम्म पुग्थे । जान पर्ने पूर्व गीत गाउँदै पश्चिम पुग्थे । गीत सकिए पछि बल्ल घर सम्झिन्थे । परिवार सम्झिन्थे । एक घन्टामै पुगेर एक दुई घन्टा बसेर आउन सकिने ठाउँ पनि उनको लागि दुई दिन लाग्न सक्थ्यो । बा बिन्दास थिए । छन् ।
जात्रामा पुरानो दौतरी नदेखे नयाँ दौतरी पनि खोजि हुन्थ्यो । फाबरे गीत समूहमा गाईने गीत हो । दौतरी बाँधेरै गाईन्थ्यो । बाका साथी थिए । कोही सिकारु थिए । कोही भर अभरमा शब्द निकाल्ने पनि थिए । उनले भाका, भाषा र लय निकाल्दै गाउँथे । साथीभाई स्वर थप्थे । स्वर थप्ने साथीभाइ दुई जना भन्दा बढि नै हुन्थे ।
नयाँ केटी दौतरी खोज्नलाई अलि अप्ठ्यारै थियो क्यारे । राम्री लाग्नेको छेउमा गयो गाउन सुरु गर्यो ।
कहाँ हो घर के थर ?
यो जात्रामा आएर
फाबरे गीत गाउँने रहर ।
मन पनि सफा ज्यान राम्रो
तँपाईको रिसाउने नभए
मनको कुरा भन्दिनु
यो थेवा(जेठा) बचन हेरिदिनु ।
गायकलाई छ्याङ(जाँड) हुन्थ्यो । तीन पाने आइराग(रक्सी) हुन्थ्यो । त्यो नभए निगार हुन्थ्यो । गीत गाउँदै जाँदा समयको कसलाई के भेउ । न कसैको हातमा घडी छ न कसैलाई हतारो । शैलुङे भुटेका आलु छन् । उसेनेका आलु छन् । गाहुँका रोटी छन् । फापारका रोटी छन् । हाम्रा बा गायकलाई दिएका छन् । खाएका छन् । हाम्रा बा स्टार हुन कन्सर्ट गर्दै गरेका ।
हाम्रो शैलुङ लेकैमा मयुर जोडी नाचेको
जिन्दगी हाम्रो दुई दिनको
मरेर लानु के छ र ?
सम्झना हुन्छ बोलेको, सम्झना हुन्छ हासेको ।
त्यो बेला क्यासेट सबैको पहुँचमा थिएन । भएका पनि महंगो ब्याट्रि किन्ने हैसियत थिएन । गाउँमा टिभी थिएन । गाउँमा मनोरञ्जनका अन्य माध्यम थिएन । त्यसैले हाम्रा बा र उनका टोलीलाई सुन्ने मान्छेका हुल हुन्थे । घ्याङाली जेठाको गीत भने पछि सुन्ने मान्छेका ताँती हुन्थे । केही काम परेर कुनै हाट जात्रा पुगेनन् भने मान्छेहरु भेटमा सोध्थे किन आउनु भएन ?

घ्याङ हाम्रो गाउँ भन्दा अलि पल्लो गाउँ थियो । हाम्रा बाजे बराजु त्यतै बाट बसाई आएका रे । त्यसैले हाम्रा बाजे बा को नामको अघि घ्याङ लाउँथे । बा परिवारका जेठा हुन्। त्यसैले घ्याङाली जेठा ।
बाका कुरा काट्ने पनि थिए । आमालाई भन्थे तिमी सोझी भएर हो जेठा गीताङे भएर हिड्न पाएको । कता पुग्नु पर्ने मान्छे कता गएको हामीले देखेको हौ । कहिले फस्कू पुगेको छ । कहिले भुरुङ्ग पुगेको छ । कहिले काटाकुटी पुगेको छ । अलि सम्झाउनु है ठूली जेठोलाई । आमा हास्थिन् भनेको लाग्ने भए पो । कुरा सकिन्थ्यो ।
बुढ्यौली लाग्दै गए पछि बा हाटजात्रा गएर गीत गाउन छाडे । घरमै गाउँथे । घाँस दाउरा गर्दा गाउँथे । आधुनिकता बढेसँगै हाटबजारको भाउ ह्वात्तै घट्यो । बाको गाएकी पनि घट्यो । आजकाल बाले फाबरे गीत गाएको नसुनेको धेरै भयो ।
कहिले कही युट्युव तिर अरुका गीत सुनिन्छन् । हाम्रा बाका पालामा युट्युव भएको भए बाले फाबरे गीत गाउँदा हुन् र ?

 

आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस |
सम्बन्धित शिर्षकहरु
  • यायोक्खाले यस वर्षको अन्तिम उभौली साकेला सुवनमा गर्दै
  • एनसिसिद्वारा छुसकको कार्यक्रम बाँडफाँड, ३ संस्थालाई अनुमति
  • बुद्ध जन्म जयन्ती तथा नेपाल डे परेड सउलमा सम्पन्न
  • नेपालले बुद्धजयन्ती सउलमा परेड, साँस्कृतिक झाँकीसहित मे १९ मा मनाउने
  • ईपिएस

    वन र सेवा क्षेत्रमा पनि कोरियाले नेपाली श्रमिक ल्याउने

    अनलाइन खबर दक्षिण कोरियाले यो वर्ष (सन् २०२४)देखि रोजगार अनुमति प्रणाली (ईपीएस)मार्फत थप ३ वटा क्षेत्रमा पनि नेपाली श्रमिक लिन थाल्ने भएको छ । कोरियाली सरकारले नेपालबाट वन क्षेत्र, सेवा क्षेत्र र रुट इन्डष्ट्री क्षेत्रमा पनि श्रमिक ल्याउने भएको हो । अहिले कृषि, ...

    एम टि यूको प्रतिनिधि सभा बैठक सम्पन्न, WPS को लागि संघर्ष गरिने

    प्रवासी श्रमिकहरुको अधिकारको निम्ति आवाज उठाउँदै आएको संस्था प्रवासी श्रमिक युनियन MTU दक्षिण कोरियाको प्रतिनिधि सभा बैठक २०२४ सम्पन्न भएको छ। सौल स्थित कोरियन प्रजातान्त्रिक श्रमिक महासंघ (केसिटियू) को हलमा सम्पन्न सभाले गतवर्षको गतिविधिहरुमाथि छलफल एवम ...

    राजु लामाको मंगोलियन हार्ट ब्याण्डले कोरिया तताउने निश्चित

    दक्षिण कोरियाको महान चाड सलनालको अवसरमा हुने ४ दिने लामो बिदाको पहिलो दिन फेब्रुअरी ९ तारिख नेपालको सुप्रसिद्ध गायक राजु लामाको मंगोलियन हार्ट व्याण्डको लाईभ कन्सर्टले कोरियाको माईनस डिग्रीको चिसो मौसममा नेपाली गीत संगीत मार्फत नेपाली माहोल तताउने निश्चित ...

    महिला / बालबालिका

    कोरियामा निर्मलाको अत्माहत्याले उब्जाएको प्रश्न

    मञ्जु गुरुङ ,, " म्याम म यहाँबाट निस्कन चाहन्छु । साइन मागेको पनि दिदैन । इलिगल बनाइदिन्छु भन्छ । काम पनि दिदैन । नेपालबाट आएको ६ महिना भयो । रिन ...

    कोरियामा महिलाका लागि महिलाका अध्यक्षमा पार्वती

    दक्षिण कोरियामा नेपाली महिलाहरुद्धारा संगठित महिलाको लागि महिला नाम संस्थाको अध्यक्षमा व्यवसायी तथा समाजसेवी पार्वती मोक्तान चयन भएका छन् । ...

    कोरियामा निबन्ध प्रतियोगितामा उत्कृष्ठ पुरस्कार प्राप्त लेख

    अलबिदा आमा -बाला राई निद्रामै थिएँ, म्यासेन्जरमा आएको फोनको घण्टीले ब्युझिएँ । हतार उठेर सिरानीनिर राखेको फोन तानें बिहानको छ बज्नै लागेको ...

    एनआरएन कोरियाले जुम मार्फत तिज मनाए

    एनआरएनए दक्षिण कोरियाले महिलाहरुको ठूलो चाड तिजलाई जुम मार्फत छलफल गरी मनाएका छन् । एनआरएन महिला संयोजकको नेतृत्वमा शुभकामना आदन प्रदान तथा ...