सगुन


विहे पक्का भो ।
आफ्नो विहेको कुरा आफैले फिक्स गरियो । औपचारिक रुपमा विहेको दिन फिक्स गर्न ठूली दिदीको भिनाजु म गयौ ।
हुनेवाला श्रीमतीको तर्फबाट औपचारिकता पुरा गर्नका लागि बाजे, काका र बा थिए । बाजेले कुरा निकाले । अनि ‘तामाङको विहेको कुरा गर्न आउँदा सगुन ल्याउन पर्दैन ?’
तामाङको जे कुरामा पनि सगुन चल्छ । झन अर्काको छोरी माग्न जाँदा हात खाली जाने कुरै भएन । ल्या अघिको सगुन कता राखे भिनाजुले ।
गाउँमा हुँदो हो त रोटी बन्थ्यो । तीन पाने आइरग(रक्सी) बन्थ्यो । विहेको कुरा गर्नु एक महिना पहिले देखि नै साङाला जिर्मा(कोदोको तोङबा) उसिनिन्थ्यो । अनि धेरै बेला देखि खाली बसेको धर्बुङ(ध्याम्पो)मा जीबाब(जाँड) तयार हुन्थ्यो । भोमसिं(उत्तिस) घारीबाट भोमसिंको दाउरा ल्याएर आगनमा तीन पाने तयार गरिन्थ्यो ।
बे गर बेर भनेर थाकेको आमालाई पाराङ(माइला)को विहेको रन्को लाग्दो हो । अलि अलि गनगन गरेर फेरी तीन पाथी तीन पाने आइरक तयार हुँदो हो । कतिको कडा भएछ भनेर यसो चाख्दा चाख्दै आमा रिम रिम हुँदी हुन् । सुरमा लु अब हाम्रो जिम्मेवारी भनेको यस्तै हो बाँकी आफै जान्ने भइस के कसो गर्ने हो गर भन्दि हुन् ।
आइरक कतिको कडा भएछ भनेर अलि कति बलेको आगोमा छर्दि हुन् । आगो भरर बल्दो हो । आमा कडा भएछ अब सम्धीखलक खुसी हुने भए भनेर मख्ख पर्दि हुन् ।
म लखर लखर सहरमा डुलेको डुलेकै हिड्ने मान्छे । शहरमा आमा आउने कुरा भएन । न तीन पाने पार्ने कुरा भो । सम्धीखलकलाई वियर ख्याउने मेरो र भिनाजुको सल्लाह थियो ।
भिनाजुले वियर लिगेर कसलाई दिए थाहा भएन । बाजे सिटिङ रुममाथे । बुढाले एकै झप्कोमा सगुन सोधे । हो पनि चलन त्यस्तै थियो । सगुन विना कुटुम्बको छोरी माग्न आउने कत्रो आँट ? बुढालाई लाग्यो होला ।
भिनाजुले विस्तारै भने ‘हजुर ल्याएका छौ नी बाजे । उता कोठामा होला ।’
‘यहाँ पो ल्याउने हो सगुन भनेको कता उता ?’ बुढाले कडा स्वरमा भने ।
काकाहरु थिए । ती सबै बाजेका अघि चु बोलेनन् ।
‘भैगयो बा यहाँ कस्ले खान्छ र वियर ?’ हुनेवाला ससुरा बा बोले ।
‘तै पनि सगुन छ्योत(देवीदेउतालाई चढाउने) त गर्नु पर्यो नि ?’ बाजेले ढिप्पी कसे ।
आफू शैलुङको थोकर । जता पनि सगुनमा तीन पाने चल्ने । हुने वाला श्रीमती जनकपुरको । त्यहाँको तामाङको के चलन छ ? लभ गर्ने बेला सोधिएन ? सोधेको भए पनि के थाहा हुँदो होला र ?
कडा ससुराली परे सगुन के के ल्याउने हो पहिले नै खबर पुग्छ । कति सोली रोटी, कति वटा कुखरा, कति पोङ आइरग ? भनेको जति पुगेन भने हुनेवाला ससुराली खलकले हुनेवाला ज्वाई खलकलाई छोरी नदिन पनि सक्छ । के हो कुटुम्ब खलक जाबो त्यति सगुन पनि भनेको जति ल्याउन नसक्नेले हाम्रो छोरीलाई जिन्दगी भरि कसरी खुशी राख्न सक्छ ? लौ हामी त छोरी नदिने भन्ने कुरामा पो पुगियो । एकै सासमा निर्णय आउन सक्छ ।
मेरो पनि बुढाले हुन्न हाम्रो नातिनी जाबो एक दुई पाथी आइरग पनि ल्याउन आँट नभएको थोकरलाई यत्रो नाम भएको जनकपुरको खान्दानी बोमजनको छारी कसरी दिने भन्ने पो हुन कि ।
उता कोठाबाट वियर आयो । बाजेले छ्योत गरे । अनि सगुन सबैलाई अलि अलि दिए । काका, हुने वाला ससुराबा कसैले पनि वियर खाएनन् । सबैले वियर भनेको कहिल्यै नाम पनि नसुेको झै गरे । म आईरग वियर केही नखाने भनेको त हुनेवाला ससुराली खलक पनि नखाने नै परेछन् । मलाई यस्तो लाग्यो । आज वित्यास नै गरिएछ कि के हो ? फलफूल जुस ल्याउन पर्ने थियो कि क्याहो । बिहे गरेको धेरै बर्ष पछि मात्रै थाहा भो बाजे भएर मात्रै पो नखाने भनेका रहेछन् । बाजे नहँुँदा नखाने मान्छे नै रहेनछन् ।

………………………………
दशक नाघेछ विहे भएको पनि । दुबै जना पत्रकारिता गरि टपल्थ्यौं । खान पुग्ने, लखर लखर घुम्न पुग्ने । काठमाडौमा प्रगति हुने छाँटकाँट केही देखिएन । मेरा त तलब नियमित थियो । श्रीमतीको तलब कहिल्यै समयमा आए पो । अझै पनि केही टेलिभिजनमा काम गरेको तलब लिन बाँकी नै छ । यसरी कसरी छोराछोरी पाल्ने ? घर चलाउने । पत्रकारिताले जिन्दगी चलाउन गाह्रो छ ।
भैगयो हिडिदिउँ विदेशतिर । आँटेर गरे पछि पुग्छ भन्थे पुग्यो पनि । विदेश हिडौं भनेको चार पाँच महिना मै अर्कोको देशमा नोकरी गरेर आम्दानी गर्न हिडियो । यस समयमा केही नयाँ देखियो । केही नयाँ भोगियो । भाषाका कुरा होलान् कामका कुरा होलान् । जिन्दगी एक रफ्तारमा हिड्ने कुरै आएन । कहिले माथि कहिले तल त भैहाल्ने भयो ।
कहिले कस्को ठूलो स्वर भो होला कहिले कस्को ? यात्रा निरन्तर छ । यहि त होला जिन्दगीको सगुन पनि ।

आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस |
सम्बन्धित शिर्षकहरु
  • यायोक्खाले यस वर्षको अन्तिम उभौली साकेला सुवनमा गर्दै
  • एनसिसिद्वारा छुसकको कार्यक्रम बाँडफाँड, ३ संस्थालाई अनुमति
  • बुद्ध जन्म जयन्ती तथा नेपाल डे परेड सउलमा सम्पन्न
  • नेपालले बुद्धजयन्ती सउलमा परेड, साँस्कृतिक झाँकीसहित मे १९ मा मनाउने
  • ईपिएस

    वन र सेवा क्षेत्रमा पनि कोरियाले नेपाली श्रमिक ल्याउने

    अनलाइन खबर दक्षिण कोरियाले यो वर्ष (सन् २०२४)देखि रोजगार अनुमति प्रणाली (ईपीएस)मार्फत थप ३ वटा क्षेत्रमा पनि नेपाली श्रमिक लिन थाल्ने भएको छ । कोरियाली सरकारले नेपालबाट वन क्षेत्र, सेवा क्षेत्र र रुट इन्डष्ट्री क्षेत्रमा पनि श्रमिक ल्याउने भएको हो । अहिले कृषि, ...

    एम टि यूको प्रतिनिधि सभा बैठक सम्पन्न, WPS को लागि संघर्ष गरिने

    प्रवासी श्रमिकहरुको अधिकारको निम्ति आवाज उठाउँदै आएको संस्था प्रवासी श्रमिक युनियन MTU दक्षिण कोरियाको प्रतिनिधि सभा बैठक २०२४ सम्पन्न भएको छ। सौल स्थित कोरियन प्रजातान्त्रिक श्रमिक महासंघ (केसिटियू) को हलमा सम्पन्न सभाले गतवर्षको गतिविधिहरुमाथि छलफल एवम ...

    राजु लामाको मंगोलियन हार्ट ब्याण्डले कोरिया तताउने निश्चित

    दक्षिण कोरियाको महान चाड सलनालको अवसरमा हुने ४ दिने लामो बिदाको पहिलो दिन फेब्रुअरी ९ तारिख नेपालको सुप्रसिद्ध गायक राजु लामाको मंगोलियन हार्ट व्याण्डको लाईभ कन्सर्टले कोरियाको माईनस डिग्रीको चिसो मौसममा नेपाली गीत संगीत मार्फत नेपाली माहोल तताउने निश्चित ...

    महिला / बालबालिका

    कोरियामा निर्मलाको अत्माहत्याले उब्जाएको प्रश्न

    मञ्जु गुरुङ ,, " म्याम म यहाँबाट निस्कन चाहन्छु । साइन मागेको पनि दिदैन । इलिगल बनाइदिन्छु भन्छ । काम पनि दिदैन । नेपालबाट आएको ६ महिना भयो । रिन ...

    कोरियामा महिलाका लागि महिलाका अध्यक्षमा पार्वती

    दक्षिण कोरियामा नेपाली महिलाहरुद्धारा संगठित महिलाको लागि महिला नाम संस्थाको अध्यक्षमा व्यवसायी तथा समाजसेवी पार्वती मोक्तान चयन भएका छन् । ...

    कोरियामा निबन्ध प्रतियोगितामा उत्कृष्ठ पुरस्कार प्राप्त लेख

    अलबिदा आमा -बाला राई निद्रामै थिएँ, म्यासेन्जरमा आएको फोनको घण्टीले ब्युझिएँ । हतार उठेर सिरानीनिर राखेको फोन तानें बिहानको छ बज्नै लागेको ...

    एनआरएन कोरियाले जुम मार्फत तिज मनाए

    एनआरएनए दक्षिण कोरियाले महिलाहरुको ठूलो चाड तिजलाई जुम मार्फत छलफल गरी मनाएका छन् । एनआरएन महिला संयोजकको नेतृत्वमा शुभकामना आदन प्रदान तथा ...