एशियाली महाशक्ती चीन र जापान शत्रुता त्याग्दै
अमेरिकासँगको बढ्दो विवादले चीन र जापानबीच असम्भव मित्रतालाई जन्म दिएको छ । टोकियो र बेइजिङमा क्षेत्रीय मुद्दालाई लिएर लामो समयदेखि सैन्य टकराव रहँदै आएको छ । तर हाल ७ वर्षपछि पहिलोपटक जापानी प्रमुख बेइजिङ भ्रमणका क्रममा रहँदा दुई देशबीचको सम्बन्धले ऐतिहासिक मोड लिएको हो । यसरी हाल दुवै पक्ष आर्थिक सहकारिता बढाउन र क्षेत्रीय स्थिरता कायम गर्न तत्पर देखिएका छन् भने उत्तर कोरियाको विषयमा समेत साथ काम गर्न सहमत भएका हुन् । शुक्रबार आबे यसैबारे छलफल गर्न चिनियाँ राष्ट्रपति शि जिङपिङसँग भेट गर्नेछन् ।
चीन र जापानबीच व्यापारिक सम्बन्ध कायम रहेपनि राजनीतिक हिसाबले दुवै एक अर्का विरुद्ध खडा हुने गरेका छन् । दोस्रो विश्व युद्धको जन्म चीन र जापानबीचको लडाईँबाटै सुरु भएको बताइने गरिन्छ भने दक्षिणतर्फका विभिन्न टापूलाई लिएर पनि बेइजिङ र जापानबीच ठूलो तनाव रहँदै आएको छ । चीनले त्यसलाई आफ्नो भूभाग दाबी गर्दै सैन्य गतिविधि अघि बढाइरहेको छ भने जापानले यसलाई ठूलो खतराको संकेत बताउँदै चिनियाँ शक्ति प्रदर्शनको विरोध गर्ने गरेको छ । यस्तोमा प्रतिस्पर्धादेखि अस्तित्व जोगाउनसम्म चीन र जापानबीचको द्विपक्षीय सम्बन्ध हाल नयाँ स्तरमा प्रवेश गरिरहेको जापानको भनाइ छ । यता चिनियाँ पक्षले पनि सकारात्मक भाव व्यक्त गर्दै सबै सामान्य अवस्थामा फर्किएको र हाल स्वस्थ र स्थिर सम्बन्ध स्थापनातर्फ दुवै अघि बढिरहेको उल्लेख गरेको हो ।
यसरी अमेरिका र बाँकी विश्वबीच जारी व्यापारिक विवादकै बेलामा जापान र चीनबीच नयाँ सम्बन्धको जन्म हुनु दुवै देशका लागि महत्वपूर्ण साबित हुने बताइएको छ । वासिङटनले अन्य देशहरुलाई अमेरिकी बजारमा निर्यात गर्न कठिन बनाइदिएकै कारण एकअर्काका कठोर विरोधी, चीन र जापान समेत एक हुन पुगेको अन्तराष्ट्रिय समुदायको प्रतिक्रिया छ । यस्तोमा शुक्रबार दुवैले व्यपारलाई सहज बनाउन मिलेर काम गर्ने र निःशुल्क बजारमा जोड दिने सम्झौता गरेका हुन् । त्यसैगरी क्षेत्रीय आर्थिक सहकारितामा चीन, जापान र दक्षिण कोरियालाई जोड्ने विशेष व्यापारिक क्षेत्र स्थापित गर्ने सम्बन्धि योजनाबारे पनि छलफल भइरहेको बताइएको छ । यसरी अब दुवैबीच भएको ठूलो व्यापारिक सम्झौताले सम्बन्ध सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने प्रधानमन्त्री आबेले संचारकर्मी समक्ष भनेका हुन् ।
तरपनि दुवैले सो सम्झौता आर्थिक विकासका लागि मात्र नभएर सम्बन्ध सुदृढ गर्नतर्फ र क्षेत्रीय स्थिरताका निम्ति अर्को ठूलो कदम रहेको ठहर गरेका छन् । उता उत्तर कोरियाको विषय पनि चीन र जापानबीच विवादित मुद्दा रहँदै आएको छ । चीनले उत्तर कोरियामाथिको प्रतिबन्ध खुकुलो गराउन माग गर्दै आएको छ भने जापानले चाहिँ यसमा असमर्थन जनाउँदै कडाइ अपनाउनुपर्ने पक्षमा बोल्ने गरेको छ । यस्तोमा बेइजिङ सम्मेलनमा बोल्दै आबेले प्योङयोङ निशस्त्रीकरणमा प्रतिबद्ध रहे आफूहरु पनि सामान्य कूटनीतिक सम्बन्धका लागि तयार रहेको भन्दै अर्को सकारात्मक अभिव्यक्ति दिएका हुन् ।
