कोरियामा मृत्यू भएका नेपालीकाे शव पठाउन समस्या


दक्षिण कोरियाली राजधानी सोलनजिकैको ख्याङ्गीस्थित ह्वासाङ सीको फलाम कम्पनीमा काम गर्थे सोलुखुम्बुका रामप्रकाश मगर । फलामसम्बन्धी काम सहज हुने कुरै भएन । कम्पनी घाटामा गएको भन्दै मालिकले दुई महिनादेखि तलब पनि दिएका थिएनन् ।

दिउँसो र राति गरी उनले दुई सिफ्टमा काम गर्थे । केही दुई/तीन दिनअघि देखि आफूलाई अलि सन्चो नभएको बताएका उनी डिसेम्बर १२ मा काममा नआएपछि खोजी गरेपछि उनी सुतेकै अवस्थामा मृत भेटिएका थिए ।

‘कम्पनीका साथीहरूले खबर गरेपछि अस्पताल लगेर पोस्टमार्टम गर्दा हृदयाघातबाट मृत्यु भएको रिपोर्ट आएको प्रहरीले बताएको थियो,’ सोलुखुम्बु समाज कोरियाका अध्यक्ष राजु राईले भने, ‘मृत्युका कारण अनेक हुन सक्छन् । तर पोस्टमार्टम रिपोर्ट सबैको उस्तै छ ।’ आफन्त गुमाएको खबरले नेपालस्थित परिवारजन तथा आफन्त दुःखी हुने नै भए । त्यसमाथि शव नेपाल झिकाउने झन्झटिलो र महँगो प्रक्रियाले उनीहरूमा पीडा थपिन्छ । ‘प्रकाशका आफन्तले पनि शव नेपाल झिकाउन निवेदन दिएछन् । अन्य प्रक्रिया त अप्ठ्यारो छँदै छ । तर सबैभन्दा गाह्रो भनेको आर्थिक पाटो हो,’ सोलुखुम्बुका युगेल तेन्डुप शेर्पाले भने । ‘राम्रो कम्पनीले नेपालसम्म शव पठाउन लाग्ने सबै खर्च दिने गरेका छन् । तर अधिकांशले दिँदैनन् । हाम्रो सरकारले दिएको पैसाले पुग्दैन ।’

कोरियामा वैधानिक रूपमा बसेका नेपालीको मृत्यु भएमा शव नेपाल लैजान ५४ लाख वन (५ लाख ४० हजार रुपैयाँ) नेपाली दूतावासमार्फत दिने व्यवस्था छ । तर त्यसले आधा खर्च पनि पुग्दैन । नेपाली दूतावासले एफएस इन्टरनेसनल कम्पनीमार्फत शव नेपाल पठाउँदै आएको छ । एफएसले कोरियाबाट नेपाल शव पुर्‍याएको १ करोड २३ लाख वन (१२ लाख ३० हजार रुपैयाँ) लिन्छ ।

कोरियामा मृत्यु भएका नेपालीको शव पठाउन नेपालीहरूले सहयोग गरेर पैसा जम्मा गर्छन् । प्रकाशको शव नेपाल पठाउन पनि सोलुखुम्बु समाज र मगर संघ मिलेर एक साता आर्थिक संकलन अभियान चलाए । अभियानबाट करिब १५ लाख रुपैयाँ जम्मा भएको मगर संघ कोरियाका अध्यक्ष टेक पुनले बताए । ‘नागरिकको मृत्यु हुँदा स्वदेश पठाउन पुग्ने आर्थिक जोहो गर्न नसक्नु दुःखद हो,’ उनले भने ।

कोरियामा रहेका ६ वटा संघसंस्था तथा राजनीतिक दलका भ्रातृ संगठनले कोरियामा मृत्यु भएका नेपालीको शवलाई नेपाल सरकारले नै लैजानुपर्ने माग राख्दै गत सोमबार नेपाली दूतावासमा संयुक्त ज्ञापनपत्र बुझाएका थिए । ज्ञापनपत्र बुझ्दै कोरियाका लागि नेपाली राजदूत ज्योति प्याकुरेल (भण्डारी) ले आफूहरू यो विषयमा सकारात्मक रहेको बताइन् । ‘ज्ञापनपत्रको माग हामी सम्बन्धित निकायमा पुर्‍याउँछौं । गम्भीर विषयमा सरकारले छिट्टै निर्णय लिने हामीले आशा लिएका छौं ।’

सेप्टेम्बर दोस्रो साता दक्षिण कोरिया भ्रमणमा रहेका तत्कालीन अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा र अर्थ सचिव कृष्णहरि पुष्करलाई कोरियास्थित नेपालीहरूले समस्या समाधान गर्न माग राखेका थिए । दुवै जनाले कोरियामा ज्यान गुमाउने नेपालीको शव सरकारले नै लैजाने निर्णय गरिने आवश्सन दिएका थिए । ‘हामीले भनिरहेका छौं । कहिलेसम्म कोरियामा रहेका नेपालीले चन्दा उठाएर शवलाई नेपाल पठाइरहने ?’ आन्सानमा काम गरिरहेका बीबी स्याङ्तानले भने, ‘हाम्रो माग कतैबाट सुनिँदैन ।’

दूतावासले भने पटकपटक कोरियामा भएको समस्याबारे वैदेशिक रोजगार बोर्डमा जानकारी दिएको जनाएको छ । ‘कोरियामा ५४ लाख वनले हुँदैन भनेर पटकपटक भनेका छौं,’ दूतावासका द्वितीय सचिव सूर्य रानाले भने, ‘अन्य देशमा कामदारको मृत्यु भएमा रोजगारदाता कम्पनीले शव नेपालसम्म पुर्‍याउने खर्च दिन्छन् । तर यहाँ दिइँदैन । यसबारे हामीले सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराएका हौं । कार्यान्वयन भएको छैन,’ उनले भने ।

आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस |
सम्बन्धित शिर्षकहरु
  • सलनालमा सुम्निमा पारुहाङ साहित्य साँझ सम्पन्न
  • कवि पराजित पोमूको ‘म द्धारा मेरो निर्माण’को विमोचन
  • कवि पराजित पोमूको कविता संग्रह म द्धारा मेरो निर्माणको सार्वजानिक जनवरी २२ मा हुने
  • सलनालमा “सुम्निमा पारुहाङ साहित्य साँझ ” हुने
  • ईपिएस

    कोरियामा एक नेपालीले झुन्डिएर आत्महत्या : तीन महिनामा ७ नेपालीको ज्यान गयो

    रोजगार अनुमति प्रणाली (ईपिएस) मार्फत रोजगारीका लागि कोरिया आएकी २७ बर्षिय निर्मला तामाङले सोमबार आत्महत्या गरिकी छिन् । उनी सात महिना अघि मात्रै यहाँ आएकी थिइन् । कृषि कामदारको रुपमा आएकी तामाङले पहिलो कम्पनीमा काम गाह्रो भएकोले कम्पनी परिवर्तन गरेको कोरियामै ...

    कोरियाले नेपालसहित १६ देश संग इपिएसकाे सम्झौता नवीकरण गर्ने

    दक्षिण कोरियाले नेपालसहित १६ मुलुकसँगको रोजगार अनुमति प्रणाली (इपिएस) सम्झौता एकैपटक नवीकरण गर्ने भएको छ। सन् २०२० देखि नवीकरणको प्रक्रियामा रहेको सम्झौता १६ मुलुककै एकैपटक गर्ने भएकाले केही ढिलाइ भएको इपिएस शाखाका निर्देशक पुष्पराज कटुवालले जानकारी ...

    ईपिएस मार्फत कोरिया आएका कामदारलाई खुकमिन एनगुममा सहभागि गराउन माग

    रोजगार अनुमति प्रणाली ईपिएस मार्फत दक्षिण कोरियामा रहेका कामदारहरुले यहाँको राष्ट्रिय पेन्सन विमा (खुकमिन एनगुम)मा नेपाली पनि सहभागि हुन पर्ने माग राखेका छन् । श्रम तथा रोजगार मन्त्री शेर बहादुर कँुवर र ईपिएस कोरिया शाखाका निर्देशक पुष्प कुटुवालसँग जुम भर्चुअल ...

    महिला / बालबालिका

    कोरियामा निर्मलाको अत्माहत्याले उब्जाएको प्रश्न

    मञ्जु गुरुङ ,, " म्याम म यहाँबाट निस्कन चाहन्छु । साइन मागेको पनि दिदैन । इलिगल बनाइदिन्छु भन्छ । काम पनि दिदैन । नेपालबाट आएको ६ महिना भयो । रिन ...

    कोरियामा महिलाका लागि महिलाका अध्यक्षमा पार्वती

    दक्षिण कोरियामा नेपाली महिलाहरुद्धारा संगठित महिलाको लागि महिला नाम संस्थाको अध्यक्षमा व्यवसायी तथा समाजसेवी पार्वती मोक्तान चयन भएका छन् । ...

    कोरियामा निबन्ध प्रतियोगितामा उत्कृष्ठ पुरस्कार प्राप्त लेख

    अलबिदा आमा -बाला राई निद्रामै थिएँ, म्यासेन्जरमा आएको फोनको घण्टीले ब्युझिएँ । हतार उठेर सिरानीनिर राखेको फोन तानें बिहानको छ बज्नै लागेको ...

    एनआरएन कोरियाले जुम मार्फत तिज मनाए

    एनआरएनए दक्षिण कोरियाले महिलाहरुको ठूलो चाड तिजलाई जुम मार्फत छलफल गरी मनाएका छन् । एनआरएन महिला संयोजकको नेतृत्वमा शुभकामना आदन प्रदान तथा ...