कोरियामा बढ्दो आत्माहत्यालाई न्युनिकरण गर्ने सुझाब
संजय गुरुङ्ग
दक्षिण कोरियामा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायभित्र आत्महत्याको घटना बढ्दोक्रममा छ । , कोरियाका विभिन्न विदेशी सहायता केन्द्रहरूले आत्महत्या रोकथामका लागि निरन्तर र गम्भीर प्रयास गरिरहेका छन्। तर नेपाली समुदाय स्वयंले यस गम्भीर सामाजिक समस्याको समाधानका लागि सामूहिक र संस्थागत रूपमा के गर्ने भन्ने विषयमा अझै स्पष्ट योजना र रणनीति बनाउन नसकेको अवस्था देखिएको छ।
नेपाली समुदायका संघ–संस्थाहरू पनि केही सीमित समूहभित्र मात्र केन्द्रित रहेको अनुभूति हुन्छ। आत्महत्या रोकथामजस्तो संवेदनशील र जटिल विषयमा आवश्यक सरोकारवाला निकायसँग सहकार्य गर्नुपर्ने भए पनि, त्यससम्बन्धी जानकारी, पहुँच र नेटवर्कको अभाव रहेको देखिन्छ।
यस समस्याका पछाडि व्यवहारिक चुनौतीहरू पनि रहेका छन्। अधिकांश नेपालीहरू श्रमिक जीवनमा व्यस्त भएकाले मानसिक स्वास्थ्य तथा सामाजिक सचेतनासम्बन्धी गतिविधिहरूमा समय दिन कठिन हुने गरेको छ। साथै, यस्ता गतिविधिमा सक्रिय रूपमा संलग्न हुन सक्ने व्यक्तिहरूको संख्या पनि सीमित रहेको छ।
त्यसैले नेपाली समाज अझै पनि आधारभूत तथा सामान्य गतिविधिहरूमै सीमित रहेको देखिन्छ । जबकि बढ्दो आत्महत्याजस्ता गम्भीर समस्याले समुदायलाई अझ गहिरो सोच, सिकाइ र संस्थागत सहकार्यतर्फ अगाडि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइरहेको छ।
यस्तै, दक्षिण कोरियामा रहेको नेपाली दूतावास पनि भाषिक तथा संरचनागत सीमाका कारण सबै नेपालीहरूले भोगिरहेका विविध समस्याहरूलाई समयमै र प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न सकिरहेको छैन । प्रत्येक व्यक्तिको समस्या फरक–फरक हुने भएकाले, ती सबै समस्यालाई कोरियामै रहेर समग्र रूपमा समेट्ने संरचना अझै पर्याप्त रूपमा विकास हुन सकेको छैन।
यद्यपि, कोरियामा रहेका विभिन्न विदेशी सहायता केन्द्रहरूले प्रदान गरिरहेका सेवाहरू व्यवहारिक र प्रभावकारी रहेको मूल्याङ्कन गरिएको भए पनि नेपाली समुदायले आवश्यक फाइदा भने उठाउन सकिरहेको छैन।
यदि नेपाली दूतावास, नेपाली समुदायका संघ–संस्था र यस्ता विदेशी सहायता केन्द्रहरूबीच सुदृढ सहकार्य स्थापित गर्न सकियो भने, आत्महत्या रोकथामलगायत अन्य जटिल सामाजिक समस्याहरूका लागि ठोस र दीर्घकालीन समाधान खोज्न सकिने सम्भावना छ।
यसका लागि कोरियामै आधारित, सबै नेपालीलाई समेट्न सक्ने, भाषा तथा सांस्कृतिक संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्ने सहकार्य संरचना विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। यस्तो संरचनाले दूतावासका प्रयासलाई पूरक बनाउँदै नेपाली समुदायहरुको वास्तविक आवश्यकतामा आधारित समाधान दिन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
