दक्षिण कोरियामा नेपाली डायस्पोरा (UNDO) को NBB सम्मेलन सम्पन्न
डिसेम्बर २१ आइतवार दोङ्देमुन स्थित स्काइ पार्क होटलमा युनाइटेड नेपाली डायस्पोरा (UNDO) अन्तरगत कोरिया – नेपाली डायस्पोराको आयोजनामा नेपाल बियोन्ड बोर्डर्स (NBB) सम्मेलन सम्पन्न भएको छ। MIT फौन्डेशनको साझेदारीमा आयोजित सम्मेलनमा नेपाल र कोरियाबीच सरकारी र निजी क्षेत्रबाट दिगो रुपमा गर्न सकिने पर्यटन, कृषि, हरित उर्जा लगायत विभिन्न क्षेत्रमा लगानी सम्बन्धीको अवसर, चुनौति, लगानि जोखिम, राज्यको निती, राष्ट्रको प्रशासनिक कठिनता, लगायत विविध विषयमाथि छलफल तथा विमर्श भएको थियो।
सम्मेलन विभिन्न शिर्षकमा प्यानल डिस्कसन मार्फत कोरियन एवम नेपाली उद्यमी, रिसर्चर साथै लगानिकर्ताहरु बिच छलफल भएको थियो। छलफललाई नेपाली तथा कोरियन प्राध्यापकहरुले सहजिकरण गरेका थिए।
MIT फाउन्डेश्नका अध्यक्ष शेष घलेले नेपालको दिगो विकासको निम्ति निति निर्माण एवम सुधारको बारेमा धारणा राखेका थिए। घलेले उदाहरणका रुपमा ग्रीन हाइड्रोजनको बारेमा व्याख्या गरेका थिए। हाल नेपालमा विद्युत शुक्क महँगो रहेको उल्लेख गर्दै ग्रीन हाइड्रोजनको उत्पादन आवश्यक रहेको बताएका थिए। यसका लागि उनले पहिलो पटक नेपालमा सरकारलाई समेत निति निर्माणमा सहायता गरेको बताएका थिए। उनले डाइड्रोजन उर्जाको साथ साथै कृषिका लागि चाहिने फर्टिलाइजर समेत उत्पादन गर्न सकिने बताएका थिए। नेपालमा फर्टिलाइजर बर्षेनी अभाव हुने हुँदा यस उत्पादनले कृषि क्षेत्रमा टेवा पुग्ने बताएका थिए।
कोरियन उद्यमीले नेपालमा पर्यटनको संभावना धेरै भएतापनि यातायात सुविधाजनक नहुँदा कोरियन पर्यटकले गाह्रो मान्ने बताएका थिए साथै कोरियालाई धेरै देशमा भिसा फ्री भएपनि नेपालमा भिसा शुल्क हुनाले पनि अन्य देशमा जान रुचाउने गरेको बताएका थिए। नेपालमा कोरियनलाई भिसा फ्री भए पर्यटकको संख्या बढाउन सकिन्छ कि भन्ने धारणा राखेका थिए।
यसैगरी अर्का एक उद्यमीले नेपालमा अलोइ (एक प्रकारको सिस्नु प्रजाती) को धागो उत्पादन गरि नेपालमा विभिन्न कपडा झोला, मोजा आदि उत्पादन गर्दै बिक्रि गर्दै गरेको र कोरियाको साना तथा मझौला कम्पनीले उक्त धागोप्रति चासो देखाएको जानकारी गराएका थिए। उनको यो ब्राण्ड कोरियामा पनि स्थापित हुनेमा विश्वस्त रहेको सुनाए।
अर्का एक उद्यमीले कृषि क्षेत्रमा माइक्रोब फर्टिलाइजरको उत्पादन गरि भियतनाममा प्रयोग गरिरहेको र केन्या , श्रीलङ्का, चिन आदि देशमा परिक्षण क्रममा रहेको अवगत गराएका थिए। यो प्रविधि वातावरण मैत्री भएकोले प्रकृतिलाई असर नगर्ने बताएका थिए।माइक्रोब फर्टिलाइजरलाई नेपालको कृषि क्षेत्रमा समेत प्रयोग गर्ने योजना रहेको बताए।
कार्यक्रममा MIT फाउन्डेसनका सञ्चालिका जमुना गुरुङले नेपालमा लगानि कर्ताका लागि निति निकै कठिन प्रकृतिको रहेको बताएकि थिइन्। कुनै एक प्रोजेक्ट गर्न प्रशाशनिक झण्झट रहेको उल्लेख गर्दै निती सुधारका लागि दूतावास मार्फत अनुरोध गरेकि थिइन्। यसैगरी व्यवसायी विनोद कुवँरले आफ्नो व्यवसायिक सुरुवातिका चरणहरुको किस्सा प्रस्तुत गर्दै व्यवसायमा हरेश नखाई अघि बढ्नुपर्ने बताएका थिए। साथै उनले सुरु सुरुमा कसैको विश्वास जित्न गाह्रो हुने तर पछि क्रमश सबैको विश्वाशिलो हुन सकिने बताउँदै व्यवसायमा विश्वास ठूलो कुरा रहेको बताएका थिए।
सम्मेलनका प्रमुख अतिथी एवम नेपाली दूतावास सौलका उपनियोग प्रमुख निर्मल प्रसाद भट्टराईले विभिन्न देशमा बसोबास गरिरहेका नेपाली डायस्पोराले देशको बारेमा केहि गर्न खोज्नु खुशिको कुरो रहेको बताउँदै लगानी वातावरणमा सरकारले सकेको सहयोग गर्ने बताएका थिए।
UNDO का अध्यक्ष सोनाम लामाले कार्यक्रम उपलब्धिमूलक रहेको बताउँदै आगामी दिनहरु थप चुनौती पूर्ण रहेतापनि आफूहरु सफल हुनेमा विश्वास दिलाएका थिए। यसैगरी UNDO एसिया संयोजक एवम सम्मेलन संयोजक लक्ष्मी गुरुङले विभिन्न देशबाट उपस्थित अतिथीप्रति आभार व्यक्त गर्दै कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने विभिन्न संघ संस्था र नेपाली समुदायलाई धन्यवाद व्यक्त गरेकि थिइन्।
