किराँत याक्थुङ चुम्लुङले चासोक तङ्नाम डिसेम्बर १६ मा मनाउने

किराँत याक्थुङ चुम्लुङ दक्षिण कोरियाले लिम्बूहरुको मौलिक पर्व चासोक तङ्नाम साँस्कृतिक कार्यक्रम सहित डिसेम्बर १६ तारिख आइतबार सउलको साङबोक खुछङमा गर्ने भएको छ । नयाँ बाली भित्राउँदा प्रकृतिलाई पुजा गर्दै मनाइने यो चाड लिम्बुहरुको मुख्य चाड हो ।
‘लिम्बु भाषामा चा भन्नले अन्न बाली र सोक चढाउनु वा खानु भन्ने हुन्छ । तङ्नाम भन्नाले पर्व वा उत्सव भन्ने बुझाउँछ । त्यसैले यो चाड अन्नबाली भित्राउँदा मनाइने चाड हो ।’ किराँत याक्थुङ चुम्लुङका बरिष्ठ उपाध्यक्ष मिरक लिम्बुले भने । ‘हामी बिदेशमा भए पनि हाम्रो कला संस्कृति बुझाउने प्रयास स्वरुप चाड मनाउँदै आएका छौ । दक्षिण कोरियामा रहेका सबै साथीभाइहरुलाई उपस्थित हुन आग्रह गर्र्छो ।’ उनले थपे ।
याक्थुङ मुन्धुमी मिथक अनुसार आदिम कालमा याक्थुङ सावायेत्हाङ (आदिम मानव) हरुले आफ्नो जीवन धान्नका लागि कन्दमूल काँचै खाएर जीवन यापन गर्ने गर्दथे । काँचै खानाले विभिन्न रोगका सिकार हुन्थे । त्यसबाट मुक्ति पाउन सावायेत्हाङहरूले सर्वशक्तिमान तागेरा निङ्वा फू माङ मार्फत प्राकृतिको पुजा गरे । यसबाट प्रकृति खुसी भएर कोदो, जुनेलो, धान, घैँया आदि वीउबिजन सावायेत्हाङहरूलाई प्राप्त भयो । यसरी प्राप्त भएको वीउविजनलाई तिनै सावायेत्हाङहरूको एकमात्र चेली सिवेरा याबुङकेक्माले काठको खन्ती (खन्ने औजार) बनाई जङ्गल फाँडेर छरि फुलाउन फलाउन सुरू गरे । फलेको अन्न चाक्कालुङ (एक प्रकारको सेतो कडा ढुङ्गा) बाट आगो पारेर पकाएर आफ्ना माईतीहरूलाई खान दिए । यसबाट सावायेत्हाङहरू कुपोषण र रोगव्यादिबाट मुक्त भए । यसरी आफ्नो चेलीको बौद्धिक क्षमताबाट खुसी भई प्रकृति पछिको अर्को देवता चेलीलाई मानी हरेक बर्ष बाली पाकेपछि प्रकृति र चेलीलाई चढाएर मात्र आफुले खाने बाचा सावायेत्हाङहरुले गरेको जनविश्वास याक्थुङ सामुदायमा छ । त्यहि परम्परा अनुसार आजसम्म पनि लिम्बूहरुले नयाँ अन्न बाली भित्राउदा आफ्नो चेलीलाई अन्नको पेवा दिने चलन छ ।
‘कार्यक्रमका लागि नेपालबाट ख्यातिप्राप्त कलाकारहरु तिर्साना नेम्बाङ, एकदेब लिम्बु, गंगा फियाक र इन्द्र सुशिल लिम्बु कोरिया आउने भएको छन् । नेपालबाट पनि कलाकार आउनु हुन्छ । हामी यहीका साथीभाइले पनि लिम्बु कलासंस्कृति झल्काउने प्रस्तुती दिनेछाै ।’ आयोजक संस्था किराँत याक्थुङ चुम्लुङका महासचिव प्रवेश फियाक लिम्बुले भने । कार्यक्रममा लिम्बुको मौलिक नाच केलाङ (च्याब्रुङ नाच) यालाङ (धान नाच) येबा लाङ ( विजुवा नाच) र गीतमा पालाम, ख्याली, हाक्पारे प्रस्तुत गरिने उनले जानकारी दिएका छन् । कार्यक्रममा लिम्बुको खाना परिकार पनि हुनेछ ।